Archive for the ‘Köpek Bakımı’ category

Köpekler Ne Zaman Kısırlaştırılmalıdır?

Şubat 16th, 2018

dog-1861839_1920

 

Köpekler Ne Zaman Kısırlaştırılmalıdır?

Köpek kısırlaştırma dönemi ile ilgili birçok farklı görüş vardır. Köpeklerin kısırlaştırılması aslında aşırı üreme ve bazı sağlık sorunlarının önüne geçilmesi amacı ile yapılmaktadır. Köpek sahibi olan kişiler bu konuda kafa karışıklığı yaşar ve köpeklerini ne zaman kısırlaştırmaları gerektiğini bilemezler.

 

Köpek Kısırlaştırmanın Faydaları

Köpek kısırlaştırma ile ilk olarak kontrolsüz üremenin önüne geçilmiş olunur. Bu sayede bakıma muhtaç hayvanlar acı çekmek durumunda kalmazlar. Köpek kısırlaştırmanın bir diğer faydası ise dişi köpeklerde üreme organlarında oluşabilecek kanser ve tümör risklerinin önüne geçmektir. Yani rahim ve yumurtalıklar koruma altına alınır. Erkek köpeklerde ise prostat ve testis kanserinin önüne geçilmiş olunur. Ayrıca dişi köpeklerde çok sık görünen yalan gebelik sorunu da ortadan kalkmış olur. Genel anlamda kısırlaştırma köpek sağlığının koruma altına alınmasını sağlar.

 

Kısırlaştırma Ne Zaman Yapılmalıdır?

Kısırlaştırmanın ne zaman yapılacağı erkek ve dişi köpeğe göre farklılık göstermektedir. Dişi köpekler ilk 6 aylık süre içerisinde kısırlaştırılabilirken, erkek köpekler 7 aylıkken kısırlaştırılabiliyor.  Bu durum birçok köpek sahibinin, köpeklerinin bu deneyimi yaşamasını istemesinde olumlu bir sonuç niteliğinde. Çünkü doğal yaşam döngülerinde bu deneyimi yaşamaları aslında onların doğuştan gelen hakkı.

 

puppy-140306_1280

 

Kısırlaştırma Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kısırlaştırma işleminden sonra özellikle erkek köpekler hareket etmeye isteksiz olurlar, bu durum obezite ve aşırı yağlanma gibi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu yüzden kısırlaştırma sonrası köpeğin davranışları dikkatle izlenmeli yeme ve hareket düzenleri kontrol altında tutulmalıdır. Dişi köpekler de aynı şekilde kısırlaştırma sonrası izlenmeli, ruhsal ve fiziksel değişiklikler kontrol altında tutularak köpek sağlığı korunmalıdır.

Köpeğiniz kısırlaştırıldıktan sonra kilo almaya meyilli olacağından köpeğinizi düşük kalorili (light) köpek mamaları ile beslemeniz gerekmektedir. Aksi takdirde köpeğiniz çabuk kilo alabilir ve sağlık sorunları yaşamak durumunda kalabilir.

Köpekler Tatlı Yerse Ne Olur?

Ocak 19th, 2018

Bir sosyal medya sitesinden kedi ve köpek gibi evcil hayvanlara dair soruları cevaplayan uzmanlar, “Köpek tatlı yerse kör olur” tespitinin bütünüyle doğru olmadığını söyledi.

dog chocolate ile ilgili görsel sonucu

Köpek ve kedi besleyenlerin kafalarını çok sık karıştıran evcil hayvanlara dair şehir efsanelerinden biri olan “Köpek şeker yerse kör olur” sözünü değerlendiren uzmanlar, köpeklerin sürekli tatlı şeyler yemeleri halinde gözlerinde katarakt başlayabileceğini ama bunun aşırı şeker tüketimiyle ortaya çıkan bir durum olduğunu söyledi.

Unutmayın ki şeker nasıl ki insanlara zararlıysa, evcil hayvanlarınız için de en az aynı oranda zararlıdır. zooplus olarak köpeğinize tatlı şeyler yedirmek yerine tamamen köpekler için üretilmiş olan köpek ödülü tercih etmenizi öneririz.

Köpekler Gece Neden Havlar?

Ocak 5th, 2018

Köpekler insan canlısı hayvanlardır. Yalnız yaşayan insanlar için köpekler hayata tutunma amaçları olabilmektedir. Fakat bazı zamanlar geceleri sürekli havlamaları hem uykusuz bırakabilir hem de komşular ile ilişkilerin bozulmasına sebep olabilir. Peki, köpekler gece neden havlar?

barking dog at home ile ilgili görsel sonucu

  1. Can Sıkıntısı

Tıpkı insanlar gibi köpekler de çok fazla yalnız kalınca canları sıkılır. Eğer etraflarında onları oyalayabilecek köpek oyuncakları yoksa sıkılmaları doğaldır. Bu durumda da havlamaları çok olağandır.

  1. Korku veya Tehlike

Köpekler de insanlar gibi geceleri sessizlikten korkabilir. Bu durumda havlayarak sessizliği bozmak isterler. Ya da bir tehlike sezdiklerinde havlarlar. Bu havlamaları dostları için alarm anlamına gelir.

  1. Yalnızlık

Köpekler normalde sürü halinde yaşayan hayvanlardır. Dolayısıyla gece boyunca başka bir odada yalnız kalmaları onları dikkat çekmek için havlamaya sevk eder. Eğer köpeğin yanınızda uyumayışına izin verirseniz havlamasını engelleyebilirsiniz. Köpeğinizin yanına başka bir köpek almanız da seçenekler arasındadır.

  1. Dikkat Çekmek

Bazen köpekler yalnız kalmaktan değil sadece dikkat çekmek için de havlayabilirler. Sevilmek, mama yemek istemek ya da başka bir şey içi havlamaları yüksek ihtimaldir. Köpeğinizi tamamen ihmal eder gün boyu o yokmuş gibi davranırsanız o da dikkat çekmek amacı ile havlama ihtiyacı hissedecektir.

  1. Sese Olan Duyarlılığı

Köpekler kulakları keskin hayvanlardır. Dolayısıyla gece apartman sessizliğe büründüğü zaman dışarıda duyacakları en ufak bir insan yürümesi, araba sesi ya da hayvan sesine duyarlılık gösterirler. Tepki vermek için de havlarlar. Eğer akşamları radyo, televizyon gibi aletler açık olursa köpeğinizin dikkatini dışardaki seslere vermesini engelleyebilirsiniz. Böylece gece havlamasını engelleyebilirsiniz.

  1. Yetersiz Egzersiz

Eğer köpeğiniz gün boyu evde yalnız ise ve siz de işteyseniz köpeğiniz enerjisini atamayacaktır. Sizin evde olduğunuz 2-3 saat içinde de bütün enerjisini boşaltamazsa gece uyku vaktinde enerjisini havlayarak harcamak isteyecektir. Eğer gün içerisinde köpeğinizin enerjisini atmasına uzun yürüyüşler ya da sportif aktivitelerle atmasını sağlarsanız muhtemelen geceler daha sessiz olacaktır.

barking dog at home ile ilgili görsel sonucu

Sonuç olarak geceleri köpeğiniz havlıyorsa ve susmuyorsa ona bağırmanız ya da onu incitmeniz problemi çözmeyecektir. Bunun yerine yukarıda sayılan bu nedenleri gün içinde engellemeniz yararınıza olacaktır. Köpeğim sürekli havlıyor, peki ne yapmalıyım, sorusunu kendinize sıkça soruyorsanız http://blog.zooplus.com.tr/kopegim-surekli-havliyor-ne-yapmaliyim/ linkinden önceki blog konumuza da göz atabilirsiniz.

 

Kaynak: http://www.sheknows.com/pets-and-animals/articles/1100729/why-does-my-dog-bark-at-night

Köpeklerde ve Kedilerde Yaş Mama Kullanımı

Aralık 15th, 2017

wet cat food ile ilgili görsel sonucu

Köpeklere oranla, kedilerde alt üriner sistem rahatsızlıkları oldukça sık görülür. Bu rahatsızlığın oluşmasında yanlış beslenme alışkanlıkları kadar, yeteri kadar su tüketilmemesi de etkendir. Çünkü kediler ne kadar su içerse o kadar idrar üretecek ve idrarını o kadar sık yapacaktır. Bu sayede idrar yoğunluğu azalacak, ayrıca idrarın idrar kesesinde bekleme süresi azalacağı için kristal ve taş oluşumu zorlaşacaktır.

Kuru mamalarda ortalama su oranı %15 civarındayken, yaş mamalarda bu oran ortalama %80 civarındadır. Bu sayede minik yavrunuzun günlük beslenmesini en sağlıklı şekilde ona sunarken, günlük su alım miktarını da arttırmış olursunuz.

Bazı minik yavrularımız sadece yaş mama ile beslenmeyi reddedebilir. Bu gibi durumlarda evcil hayvan velisi olarak konserve mama ve kuru mamayı karıştırarak ona sunmak en doğru çözüm olacaktır. Fakat burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta; günlük besleme miktarıdır. Şayet minik yavrumuza mamasını kuru mama ve yaş mama şeklinde karıştırarak vermek istiyorsak, 1 adet 85 gr yaş ve 40 gr kuru mama vermeliyiz. Ancak bu şekilde minik yavrumuzu sağlıklı ve dengeli şekilde beslemeye devam edebiliriz.

wet dog foods ile ilgili görsel sonucu

Diğer bir taraftan aynen insanlarda olduğu gibi, farklı hayat evrelerindeki kedi ve köpeklerin beslenme ihtiyaçları birbirinden farklıdır. Ve minik yavrumuzun sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi, daha uzun yıllar sizinle kaliteli bir hayat sürebilmesi için ona içinde bulunduğu hayat evresine özel formüle edilmiş bir beslenme sunabilmeniz çok önemlidir. Onlarca konserve köpek maması ve konserve kedi maması çeşitlerine zooplus.com.tr adresimizden ulaşabilirsiniz.

Alman Çoban Köpeklerinin Özellikleri ve Bakımı

Aralık 8th, 2017

Alman Çoban Köpeği Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Alman Kurdu

Diğer Adları

German Shepherd Dog, Alman Kurt Köpeği, Alman Kurdu, Kurt Köpeği, Alsatian, Deutscher Schaferhund

Renkleri

Beyaz haricindeki çoban köpeği renkleri

Çıkış Yeri

Almanya

Çıkış Tarihi

1800’ler

Familya

Çoban köpeği

Orijinal İşlevi

Bekçi köpeği, polis köpeği, çoban köpeği

Günümüzdeki İşlevi

Yasadışı malları bulma, rehber, çoban köpeği yarışmaları, koruma, polis köpeği

Ortalama Ömrü

10-15 yıl

Kilo (Erkek/Dişi)

34-43/34-43 kg

Boy (Erkek/Dişi)

61-66/56-61 cm

 

İlk olarak sürü lideri olarak karşılaşılan Alman Çoban köpekleri, son derece zeki ve sağlam karakterlidirler. Savaş alanlarında mesaj taşıyabilirler. Kurt köpeklerinin kökenlerine ilişkin farklı teoriler vardır, bir söylentiye göre dişi çoban köpeklerinin vahşi kurtlarla çiftleşmesinden ortaya çıktıklarını iddia eder ancak kanıtlanamamıştır. Bir başka söylenti ise çeşitli çoban köpeklerinin çiftleşmesinden olan bu köpeklerin zamanla geliştikleri yönündedir.
Alman çoban köpekleri, yabancılara karşı dikkatli, kolay eğitilebilen cesur köpekleridir. Çocuklara ve sahiplerine sevgi duyarlar. Alman kurtları, öğrenmeye heveslidirler ve oldukça zekidirler. Ev hayatına oldukça uyumludurlar ve aileleri ile vakit geçirmekten hoşlanırlar. Kurt köpekleri gelişmiş bekçi köpekleridir, çok iyi koruma köpeği olurlar. Aşırı derecede korumacı davranmamaları için daha yavruyken sosyalleşmeye alışmalıdırlar.
Çok iyi polis, bekçi, asker ve koruma köpeği olurlar. Kendisine verilen görevi daima iyi niyet ve coşkuyla yerine getirirler. Alman çoban köpekleri arama kurtarma köpeği olarak da oldukça yaygındır. Mükemmel refleksleri vardır ve kusursuz bekçilik yaparlar. Tüm Alman çoban köpeği maması çeşitlerine zooplus.com.tr web sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.

Köpeklerde Eğitim Tasması Nasıl Kullanılır?

Kasım 24th, 2017

Köpeklerin insanlarla daha uyumlu olmaları ve sosyal bir karaktere sahip olmaları için bazı eğitimlerin verilmesi gerekir. Köpekler henüz yavruyken eğitilirlerse insanlarla birlikte yaşamaları daha kolay olur. Eğitimlere başlarken bu eğitimlerin daha kalıcı olması için köpek eğitim tasması kullanılabilir. Çeşitli köpek eğitim tasmalarına sayfamızdan erişebilirsiniz.

Birçok kişi köpek eğitim tasmasının nasıl kullanıldığını bilmemektedir. Bu da tasmanın yanlış kullanılıp köpeklerin zarar görmesine neden olmaktadır. Köpek eğitim tasması köpeğe takıldığı zaman köpek hemen eğitimli olacak diye bir kural yoktur. Köpeğin eğitimi için köpeğin belli bir süreçten geçmesi gerekir. Bu süreçte eğitimin kalıcı olması için tasmalar kullanılabilir. Eğitim tasmalarının dikenli eğitim tasmaları, boğma eğitim tasmaları, titreşimli eğitim tasmaları, elektro şoklu eğitim tasmaları olmak üzere farklı çeşitleri vardır. Bu tasmalardan hangisi kullanılırsa kullanılsın burada dikkat edilmesi gereken tasmanın verdiği titreşimin şiddetinin ayarlanmasıdır. Köpeklerin eğitiminde verilen bu titreşimleri köpekler bir uyarıcı olarak kabul etmekte ve öğretilen kurallara uymalarını sağlamaktadır. Köpeklere verilen titreşimin şiddeti çok önemlidir ve köpeğin çok fazla zarar görmeyeceği, sadece köpeği uyaracak şekilde titreşimin verilmesi gerekir. Aksi halde titreşimin şiddetinin yüksek olması köpeğin zarar görmesine ve onun kurallara uymayıp saldırgan tavırlar sergilemesine neden olmaktadır.

Clicker Eğitimiyle Komutlar Öğretmek

Kasım 17th, 2017

Clicker Eğitimi Nedir?

Clicker eğitimi, genellikle köpek eğitimlerinde kullanılan en etkili metotlardan biridir. Clicker, bilimsel yöntemlere dayanarak, sizin, köpeğinizle, basit ve doğru bir şekilde ilişki kurmanızı ve onu, hemen hemen istediğiniz her şey için eğitebilmenizi sağlar. Klasik yöntemlerle, birçok komutu köpeklere öğretmek zorken, clicker yöntemiyle öğretmek oldukça kolaydır.

Image result for clicker training

Clicker Nedir?

Clicker, plastik, ufak bir kutudur. Üzerindeki bir düğme ya da gergin çelik bir düzenek sayesinde, üstüne bastığınızda klik sesi çıkartır, köpeğiniz bu sesle ödüllendirileceğini anlar ve eğitim süreci bu şekilde gerçekleşir.

74832_pla_clicker_fg_0946_2

Tüm Köpekler Clicker ile Eğitilebilir Mi?

Hemen hemen bütün köpekler, clicker ile eğitilebilir. Fakat bazı ürkek köpeklerin ya da daha önce klasik yöntemlerle eğitime maruz kalmış bazı köpeklerin clicker adaptasyonu, biraz daha uzun sürebilir. Bazen de köpek sahipleri, clicker kullanırken, köpeğin dikkatini toplamak için gereken mekanik başarıyı göstermekte zorlanabilirler. Bu gibi durumlarda, gerekirse, köpek sahibi eğitim yaparken, clickerı başka biri kullanabilir.

Image result for clicker training

Hep Clicker Kullanacak Mıyım?

Clicker, köpeğin öğrenmesi esnasında eğitmenin işini kolaylaştıran bir aparattır. Bir kez öğrenilen komut tekrarla kalıcı olur. Öğrenilmiş davranışlarda clickerı bırakıp, yeni bir komut öğretmek istediğinizde tekrar clicker kullanmak doğru yol olacaktır.

Köpek Sahibi Olmak İçin 10 Sebep

Eylül 26th, 2017

1. Köpekler depresyon tedavisine yardımcı olur

hugging to dog ile ilgili görsel sonucu
Günlük yaşanan sorunları veya daha ciddi depresyonları köpeklerle el ele vererek aşmak daha kolaydır. Size olan sadakatleriyle iyileştirebilirler.

2. Köpekler kalp sorunlarını azaltmaktadır

dog ile ilgili görsel sonucu

Köpek sahibi olan kişilerde kalp rahatsızlıkları daha az gözükmektedir. Bunun sebebi de daha fazla aktif olmaları ve daha az stres yaşamalarıdır.

3. Köpekler yaşlı sahiplerinin doktora daha az gitmelerini sağlamaktadırlar

old people and dog ile ilgili görsel sonucu
Köpeklerin sahiplerinde ortaya çıkardığı pozitif heyecanlar ve güzel duygular sayesinde doktor kontrolüne gitme ihtiyaçları azalmaktadır.

4. Köpekler çocuklardaki egzamaya iyi gelir

kids and dogs ile ilgili görsel sonucu
Araştırmalara göre köpekli evde yaşayan çocuklar egzama hastalığına daha az yakalanmaktadırlar.

5. Köpekler sosyalleşmeyi sağlar

dogs social ile ilgili görsel sonucu
Köpekler dışarıya daha çok çıkmanızı ve diğer insanlara daha fazla yaklaşmanızı sağlamaktadır.

6. Köpekler fit kalmanızı sağlar

dogs do sports ile ilgili görsel sonucu
Köpeğe sahip olan kişiler daha aktif ve normale göre daha fazla egzersiz yapmaktadırlar.

7. Köpekler kirlenerek bebeklerin sağlıklı kalmalarını sağlar

dog baby ile ilgili görsel sonucu
Araştırmalar gösteriyor ki, köpekli evdeki bebekler köpeksiz evdekilere göre daha sağlıklılar. Bebekler daha az öksürüyor, burun akıntısı yaşıyorlar ve kulak enfeksiyonu geçiriyorlar.

8. Köpekler kanser hastalığını erken teşhis edebilir

 dog cancer ile ilgili görsel sonucu
Köpeklerin üstün koku alma duyuları sayesinde yanında bulunduğu kişinin akciğer kanseri olduğunun farkına varabiliyor.

9. Köpekler insanların psikolojisini anlayabilir

Image result for dog with girl

Yapılan araştırmalarına göre köpeklerin çoğu ağlayan ve üzüntü içinde olan insanlara, mutluluk yaşayan insanlara göre daha çok yanaşıyor. Bu araştırma sonucunda köpeklerin insanlarla empati kurup onları mutlu etmeye çalışmaya çok hevesli oldukları ortaya çıkıyor.

10. Köpekler düşük kan şekerini sezebilir

dog diabetic ile ilgili görsel sonucu
Köpekler koku alma duyuları sayesinde düşük kan şekerini belirleyebilmektedirler. Hem şekeri düşen kişiyi uyarabilirler, hem de diyabet krizi geçiren kişi olunca havlayarak yardım çağırabilirler.

Sıcak Yaz Günlerinde Ev Hayvanları için Ne Yapmalıyız?

Ağustos 17th, 2017

stay cool this summer ile ilgili görsel sonucu

Köpekler ağızlarını açıp hızlı nefes alıp vererek vücut ısılarını dengelemeye çalışırlar. Fakat burnu basık olan ırklar normalde de nefes almakta güçlük çektiğinden sıcak havalarda fazla yorulmamalı ve güneş altında çok kalmamalıdır. Örneğin; Pug, Bulldog, Pekinez gibi ırklar vücut ısılarını dengelemekte zorlandıkları için güneş çarpmasına maruz kalabilirler. Su kesinlikle ihmal edilmemeli, özellikle evden gün içerisinde ayrılmak zorunda kalanlar, evin birkaç farklı noktasına taze su bırakmalıdırlar. Kedi ve köpeklerin aşırı sıcaklardan korunması için güneşin yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkarılmaması gerekmektedir. Kapalı ve boğucu mekanlarda; örneğin bir aracın içerisinde bekletilmemesine dikkat edilmelidir. Kedisini evde yalnız bırakmak zorunda olan hayvan sahipleri kedilerinin gün boyunca yeterli serinlikte kalabilmesi için buz aküsü gibi materyaller ile kedilerinin çoğunlukla bulunduğu ortamları daha serin hale getirebilirler.

Köpek Kulübeleri Hakkında Her Şey

Haziran 29th, 2017

Köpek Kulübeleri Hangi Özelliklere Sahip Olmalı?düz çatı köpek

Köpek kulübesi alınırken ya da yaptırılırken dayanıklı bir malzemeden yapılmış olduğuna dikkat etmek gerekir. Köpeklerin kemirme özelliği vardır, bunun önüne geçebilmek için köpeklerin kemiremeyeceği, parçalayamayacağı malzemeler kullanılması gerekmektedir. Köpek kulübeleri mutlaka yalıtımlı bir şekilde yapılmalıdır. Soğuğu geçirmemeli, güneş ışığını direkt almamalı, hayvanın rahat edebileceği bir şekilde yapılmış olmalıdır. Köpek kulübelerinin zemini köpeğin rahat edebileceği şekilde ayarlanmalıdır. Kulübeler mutlaka topraktan 5-10 cm yukarıda olmalıdır, aksi takdirde ahşap ya da kullanılan malzeme yağmurla temas edebileceğinden kulübelerin kullanım süresi azalabilecektir. Kulübelerin temizliği yapıldıktan sonra kapılar açık tutulmalı ve havalandırılmalıdır. Kapı olarak ahşa p kullanılabileceği gibi plastik aksamlar da kullanılmaktadır.

 

Köpek Kulübesi Ölçülerini Nasıl Belirleriz?

Köpek ırklarına göre köpeklerin bakılacağı ve yatacağı yerler de oldukça önemlidir. Eğer köpeğimize dışarıda bakıyorsak ve kulübe ihtiyacı varsa, köpeğinizin boyutunu göz önüne alıp giriş kapısını boyuta göre ayarlayarak içeride rahatlıkla dönebileceği ve yatabileceği bir ortam oluşturmak gerekmektedir. Genellikle kulübeler, 80×120 cm yapılmaktadır. Daha büyük ırklarda bir köpeğiniz varsa kulübenin ölçüsünün en az 100×120 cm olması gerekmektedir.

 

Sylvan BasicKöpek Kulübesi Nerede Olmalı?

Köpek kulübelerinin bahçeli evlerde, bahçenin kuytu bir köşesine yerleştirilmesi oldukça faydalı olur. Özellikle yola yakın olan evlerde köpeğiniz caddenin gürültüsünden arabaların ve insanların geçişinden daha uzak bir noktada olursa harekete bağlı rahatsızlık, agresiflik, havlama şikayeti daha az olur. Köpek kulübelerinin kapısı özellikle rüzgara karşı korumalı olmalıdır, çünkü köpek kulübelerinin amacı genellikle köpeklerin yağmurdan ve rüzgardan korunmasıdır.

 

Köpek Kulübesi Nasıl Temizlenir?

Köpek kulübelerinin yıkanabilir ve kolay temizlenebilir bir malzemeden üretilmiş olması temizlik açısından oldukça önemlidir. Plastik, PVC gibi materyallerden üretilmiş olan veya cilalı olan ahşap kulübeler daha kolay temizlenir. Köpek kulübesinin hijyen açısından belli zaman aralıklarında dezenfekte edilmesi faydalı olur. Köpeklerden bize bulaşabilecek bazı hastalıkların önlenmesi açısından da belli aralıklarda kulübeleri temizlemek oldukça faydalıdır. Kullanılabilecek dezenfektanlar genellikle köpeklerin viral hastalıkları düşünülerek kullanılır. Köpeklerde en sık rastlanılan kanlı ishal ve gençlik hastalığı gibi viral hastalıklara en etkili ve en kolay bulunabilen dezenfektan çamaşır suyudur. Çamaşır suyuyla temizleme yaptıktan sonra köpek kulübesinin, köpek tekrar içeriye girmeden önce mutlaka çok iyi şekilde durulanması ve kurutulması gerekmektedir. Çamaşır suyuyla temas halinde köpek cildinde tahrişler oluşabilmekte, yalanması, koklanması veya gözlerine kaçması sonucu sağlık sorunları görülebilmektedir.